गाउँ सहर

आज विजया दशमी, मान्यजनबाट टीका र आशीर्वाद ग्रहण गरिँदै

• गाउँ सहर संवाददाता
• ४ कार्तिक बुधबार, २०८३ | ०५:००:०० मा प्रकाशित

काठमाडौँ। नेपालीहरूको महान् पर्व बडादशैँअन्तर्गत आज कात्तिक ४ गते बुधबार विजया दशमी मनाइँदै छ। असत्यमाथि सत्य र अन्यायमाथि न्यायको विजयको प्रतीकका रूपमा मनाइने यस पर्वमा हिन्दू धर्मावलम्बीले मान्यजनबाट निधारमा टीका, शिरमा जमरा लगाई आशीर्वाद ग्रहण गर्दैछन्।

विजया दशमीको दिन परिवारका ज्येष्ठ सदस्य तथा मान्यजनबाट टीका र जमरा ग्रहण गरी सुख, शान्ति, समृद्धि, सुस्वास्थ्य तथा दीर्घायुको कामना गर्ने परम्परा छ। यस अवसरमा टाढिएका परिवारका सदस्य तथा आफन्त एकै ठाउँमा भेला भएर खुसी साटासाट गर्ने र आपसी सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाउने गर्छन्।

दशैँको धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्त्वसँगै यसको सामाजिक पक्ष पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ। रोजगारी, अध्ययन र विभिन्न पेसा–व्यवसायका कारण घरपरिवारबाट टाढा रहेका मानिसहरू दशैँ मनाउन आफ्नो जन्मथलो फर्किने गर्छन्। लामो समयपछि आफन्तसँगको भेटघाट, पारिवारिक जमघट र मान्यजनको आशीर्वादले यस पर्वलाई अझ आत्मीय बनाउँछ।

टीका र जमराको धार्मिक महत्त्व

विजया दशमीलाई देवी दुर्गाले दानवी शक्तिमाथि विजय प्राप्त गरेको दिनका रूपमा लिइन्छ। घटस्थापनादेखि सुरु हुने नवरात्रमा नौ दिनसम्म देवी दुर्गाका विभिन्न स्वरूपको पूजा आराधना गरिन्छ। दशौँ दिन अर्थात् विजया दशमीमा देवीको प्रसादका रूपमा टीका र जमरा लगाउने धार्मिक परम्परा छ।

दही, अक्षता र रातो अबिर मिसाएर बनाइएको टीका निधारमा लगाउने तथा जौ र मकैजस्ता अन्नबाट उमारिएको जमरा शिरमा राख्ने चलन छ। मान्यजनले टीका लगाइदिँदै सुख, शान्ति, दीर्घायु र प्रगतिको कामना गर्ने गर्छन्।

परिवार र आफन्तसँग भेटघाटको अवसर

दशैँले पारिवारिक एकता र सामाजिक सद्भावलाई बलियो बनाउने अवसर प्रदान गर्छ। व्यस्त जीवनशैलीका कारण नियमित भेटघाट गर्न नपाएका आफन्तबीच पुनर्मिलन गराउने भएकाले पनि यो पर्व विशेष मानिन्छ। घरमा मिठा परिकार तयार गर्ने, आफन्तलाई निमन्त्रणा गर्ने र बालबालिकादेखि ज्येष्ठ नागरिकसम्म एकै ठाउँमा भेला भएर रमाइलो गर्ने परम्परा छ।

विजया दशमीले ठूलालाई सम्मान गर्ने, सानालाई माया गर्ने र आपसी मनमुटाव बिर्सेर सम्बन्ध सुधार गर्ने सन्देशसमेत दिन्छ। धार्मिक आस्थासँगै नेपाली समाजमा स्थापित पारिवारिक मूल्य, संस्कार र परम्पराको निरन्तरतामा यस पर्वको महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको छ।

मौसममा आंशिक बदलीको सम्भावना

विजया दशमीको दिन देशका हिमाली तथा पहाडी भूभागमा आंशिक बदली हुने पूर्वानुमान गरिएको छ। मौसम पूर्वानुमानअनुसार हिमाली भूभागका साथै कोशी र गण्डकी प्रदेशका पहाडी क्षेत्रका एक–दुई स्थानमा हल्का वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना छ। तराई क्षेत्रमा भने मौसम मुख्यतया सफा रहने अनुमान गरिएको छ।

यसरी धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक परम्परा र पारिवारिक आत्मीयतासँग जोडिएको विजया दशमी नेपालीहरूका लागि खुसी बाँड्ने र सम्बन्ध नवीकरण गर्ने विशेष अवसर बनेको छ। टीका, जमरा र मान्यजनको आशीर्वाद ग्रहण गर्दै मनाइने यस पर्वले सबैमा सुख, शान्ति, समृद्धि र आपसी सद्भाव कायम राख्न प्रेरणा दिने अपेक्षा गरिएको छ।

टीका लगाउने र थाप्ने कार्य पूर्णिमासम्मै जारी रहन्छ।